تغییر شهردار-ضرورت تغییر در دیدگاهای رایج نسبت به مدیریت شهری
به بهانه تغییر شهردار
ضرورت تغییر در دیدگاههای رایج درباره مدیریت شهری
پایان خدمت جناب آقای شریعت جعفری در قامت شهردار بهبهان و آغاز به کار آقای دایی زاده در این پست بهانه ایست برای بررسی معیارهای انتخاب شهردار از دیدگاه سنتی و مدرن که امیدوارم با توجه با طولانی بودن مطلب قادر به بیان مفاهیم مورد نظر باشم.
اعضای شورای شهر بهبهان جهت انتخاب شهردار چه معیارهایی را اصل قرار میدهند و بر اساس کدام اصول شخصی را به عنوان شهردار انتخاب میکنند؟
آیا تنظیم دخل و خرج شهرداری ( تفوق در زمینه مسائل مالی ) و احداث خیابانهای جدید و پارک و چمن کاری فضای سبز و روکش چند صد متر خیابان دلیلی بر موفقیت یک شهردار است ؟
بدون شک از دید مدیریت سنتی و نتیجه گرا فردی که بتواند به نتایج مورد نظر ( مثلا توسعه معابر شهری ، زیباسازی فضاهای شهریو ....) برسد در امر مدیریت شهری فردی لایق و شایسته بوده و معیار انتخاب افراد بعدی نیز ضمن مرافقت فکری و ذهنی با اعضای شورا تلاش در به ثمر رساندن اینگونه نتایج خواهد بود.
اما آیا مدیریت نوینو مدرن این دیدگاه را نسبت به مدیریت شهر قبول دارد ؟
بر اساس دیدگاهای نوین عده ای شهر را پیچیده ترین مخلوق حال حاضر بشر میدانند که در آن انسانها ، ابزارهای دست ساز بشر و محیط زیست فضایی را ساخته که ایجاد کننده کنش ها و واکنشهای متعدد و چند جانبه است به نحوی که انسان هم از آن تاثیر میپذیرد و هم بر آن تاثیر میگذارد.
محیط ساخته شده ای که ما امروز در اطراف خود میبینیم نتیجه یک اتفاق نیست ، بلکه ناشی از یک روند طولانی تاریخی است . هر تغییری ارزشهای فرهنگی ، اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی جامعه را در یک مقطع مشخص تاریخی منعکس میکند ، به مرور زمان با تغییر و تکامل جوامع انسانی شهرها نیز تغییر یافته و متناسب با وظایفی که به عهده داشته اند شکل گرفتند و مردم آن جامعه یا شهر هم با انقلاب صنعتی و علوم نوین همراه شدند که این سرآغازی برای زندگی مدرن شهری است .ارسطو معتقد بود که یک شهر باید چنان ساخته شود که اسباب رفاه و آسایش و امنیت ساکنان خود را فراهم آورد .بر اساس دیدگاهای نوین که نسبت به شهرهای امروزی بیان میشود شهر خوب یک شهر بزرگ با بزرگراهای بی شمار نیست ، شهر خوب شهری با نماد ها و نشانهای معروف نیست ، هیچ شهری را نمیتوان با این خصوصیات یک شهر خوب دانست بلکه شهر خوب شهری است که خوب میبیند ، شهروندانش را خوب میشناسد و نیازهای آنان را برآورده میسازد . شهری است که کسی را از یاد نمیبرد و جای کسی هم در آن خالی نیست . در شهر خوب کوچک و بزرک ، جوان و سالمند ، مجرد و متاهل ، سالم و معلول و .... همه دیده میشوند.
شهر خوب همه فرزندانش را خوب میشناسد و خوب مینامد و همه آنها را به خود می خواند.
داشتن چنین دیدگاهی نسبت به شهر و شهروندان پیش نیاز اصلی انتخاب شهردار در شهرهای نوین است .آشنایی با اصول مدیریت و داشتن تخصص در زمینه مسائل مرتبط با شهرسازی از فاکتورهای مهم در انتخاب مدیر شهری است اما شهرداری که دارای چشم انداز و افق بلند مدت از یک شهر خوب نباشد و زاویه دید او نسبت به مدیریت شهری مدیریت پول و سرمایه و سخت افزار های مرتبط با آن باشد در مدیریت نوین شهری جایگاهی نخواهد داشت.
در مدیرت نوین شهری توجه به سرمایه های اجتماعی یک جامعه شهری ضرورتی انکار ناشدنی است.
سرمایه اجتماعی (social capital) مفهوم نوینی است که امروزه در بررسی اقتصادی و اجتماعی جوامع مدرن مطرح گردیده است .از سرمایه اجتماعی تعاریف متعددی صورت گرفته است . یکی از تعاریف مطرح این است که سرمایه اجتماعی مجموعه هنجارهای موجود در نظامهای اجتماعی است که موجب ارتقای سطح همکاری اعضای آن جامعه گردیده و موجب پایین آمدن سطه هزینه های تبادلات و ارتباطات میگردد (فوکویاما 1999) .
سرمایه اجتماعی برخلاف سایر سرمایه ها به صورت فیزیکی وجود ندارد بلکه حاصل تعاملات و هنجارهای گروهی و اجتماعی بوده و از طرف دیگر افزایش آن میتواند موجب پایین آمدن جدی سطح هزینه های اداره جوامع و نیز هزینه های عملیاتی سازمان شود.
امروزه سرمایه اجتماعی نقش بسیار مهمتری از سرمایه فیزیکی و انسانی در شهرها ایفا میکند و ارزشها، هنجارها ، روابط اجتماعی و شبکه های روابط اجتماعی انسجام بخش میان شهروندان و سازمان است .
عضویت در نهادهای مدنی را میتوان یکی از ابعاد سرمایه اجتماعی دانست . نهادهای مدنی نظیر : انجمن های صنفی ، حرفه ای ، کانونها و انجمنهای علمی ، ورزشی ، هنری ، اجتماعی و گروههای حامی محیط زیست از این دسته هستند.
سازمان فرهنگی و هنری شهرداری میتواند با زمینه سازی موثر در راه اندازی کانون ها و تشکلهای همکار در حوزه مدیریت شهری گام موثری در توانمند سازی تخصصی اعضا ، افزایش تعلق خاطر شهروندان به هنجارهای زندگی شهری ، ارتقای سطح اعتماد عمومی و سرمایه های اجتماعی بردارد و با سپردن تدریجی وظایف شهری به چنین نهادهایی ضمن کاهش هزینه ها و بار وظایف شهرداری و با تقویت نقش سیاست گزاری و نظارتی خود در نیل به توسعه پایدار شهری موفق باشد.
اکنون با توجه به مفاهیم نوین مدیریت شهری در صورتی که شهرداری و شورای شهر فاقد چنین دیدگاهی باشند یا اعتقاد عملی به آن نداشته باشند هیچ گاه به شهری درخور و شایسته رهنمون نخواهیم شد و تمام تلاش شهرداری در زمینه توسعه معابر و زیباسازی شهری به کار گرفته خواهد شد که یارای راضی نمودن شهروندانی که روز بروز بر انتظارات آنها افزوده خواهد شد را نخواهد داشت .
بر اساس تئوری های متعددی که در زمینه انتظار و رضایتمندی افراد مطرح گردیده است در صورتی که بتوان انتظارات افراد را برآورده ساخت تنها میتوان از عدم رضایت آنها جلوگیری کرد و برای رسیدن به سطح رضایتمندی در افرا د باید بتوان ورای انتضارات آنها را مد نظر قرار داد. جامعه رضایتمند جامعه ای امن و قابل ستایش خواهد بود .
به عنوان سخن پایانی ذکر این نکته ضروری است که باید فاکتورهای افزایش احساس تعلق شهروندانو افزایش شاخص رضایتمندی شهروندان را به عنوان معیار موفقیت مدیران نوین شهری در نظر گرفت و رسیدن به سطوح قابل قبول این معیار در گرو داشتن دیدگاه نوین نسبت به مدیریت شهری است .
درود گفتگویی با دوستی داشتم: دوست گرامی شرایط ما کی خوب بوده است؟ اگر منظورتان شرایط کلی جامعه است که چاره ای نیست جز شتر سواری دولا دولا ! با نوشتن چیزی تغییر نکند با ننوشتن دیگر چه می خواهد بشود مگر نه اینکه کوشش بیهوده به از خفتگی گرچه می دانم شما همچنان بیدارید و مصداق "سکوتم از رضایت نیست" .ننویسید و نگویید آنهم با قلم موثری که امثال شمایانی دارید آنچه نداریم هم به تاراج می رود! باور کنید برایم خیلی سخت است که گرسنگی و آلودگی جامعه ام را می بینم و کاری نمی توانم بکنم اما بحث محیط زیست، هم مهم است و هم واقعی و ملموس تر؛ شاید نتیجه گرفتن در آن راحت تر از موارد بالا باشد. آن نمی شود، به این که می توانیم بپردازیم همین عصر امروز حاشیه مارون بودم آنچنان همه جا را در هم کوبیده اند که گمان نکنم تا وقتی بچه های ما بزرگ شوند چیزی از بیشه مانده باشد که در آن تعطیلات نوروزشان را بگذرانند! فاجعه است آنچه در سواحل مارون رخ داده است... اگرهم منظورتان از نامناسب بودن فضا چیزی داخل شهری و اداری است که من قاعده بازی های آقایان را نمی دانم و بی گدار به آب می زنم.کاش روشن تر بفرمایید. اما خواهش می کنم دریغ نکنید می شود با نام مجعول نوشت. بارها سکوت کرده ایم، به جایی رسیدیم؟ جسارت مرا ببخشید "خرابی ها" از خود بیخودم کرده است
با درود به خانم سعادتي. حس و حال غريب شما و بي خيالي آدميان دور و بر راخوب درك ميكنم . نميدانم همين ديروز (12 فروردين) چند هزار نفر در حاشيه مارون لحظات را سپري كردند (من كه بهبهان نيستم اما به قول يار هميشگي ام كه ديروز را آنجا بود سخن از شلوغي و ازدحام هزاران آدمي بود كه مارون بهانه بودن آنها بود) اما چرا هيچ يك از آنها از اتفاقي كه در چند صد متري آنها در حال وقوع است يا خبر ندارند يا اگر ديده باشند آنچه بر ساحل رودخانه آورده اند را عمق فاجعه را نميتوانند درك كنند. شكي نيست كه نه همه آدميان داراي سطح دركي مشابه هستند نه دغدغه هايشان مشترك اما بايد آنقدر قوي آنان را خطاب قرار داد كه براي اندك وقتي توجهي هم به دغدغه هاي ما داشته باشند. و دغدغه هاي ما و البته شما دغدغه زميني است كه بدون آن نميتوانيم باشيم. دغدغه بودن و نبودن است . حال كه دست ما از همه جا بسته است گوش شنوا جنس ناياب اين روزها توجه دادن مردمان خواب تنها راه چاره است . اگر ميشد در روزي كه روز طبيعت مينامندش ( روز 13 بدر ) خيل مراجعان به حاشيه مارون را به ساحل بالادست رودخانه هدايت كرد تا آنچه بر آن آورده اند را ببينند
اگر ميشد در روزي كه روز طبيعت مينامندش ( روز 13 بدر ) خيل مراجعان به حاشيه مارون را به ساحل بالادست رودخانه هدايت كرد تا آنچه بر آن آورده اند را ببينند شايد اندكي از بار گراني كه امروز شما بر شانه هاي خود احساس ميكنيد را كم كرد . متاسفانه اطلاع رساني در شهر ما وضعيت خوبي ندارد يعني هيچ چيزي وضعيت خوبي ندارد و اين وضعيت كعبه مراد مسووليني است كه مردماني بيگانه از پرسشگري راه را براي ادامه رياست آنها هموار تر ميكنند . بايد كاري كرد و شك نداشته باشيد كاري كه شما شروع آن هستيد و افتخاري براي بانوان شهر ما همراهان خود را خواهد يافت . پس بگوييد و بگوييد و تكرار و اصرار بر خواسته ها تنها راهي است كه ما در پيش روي خود داريم . مطمئن باشيد محيط زيست دغدغه من نيز هست و دغدغه ما نيز هست فقط بايد اندكي ذهن زنگار گرفته ما غبار را از خود بزدايد . ما نيز همراه شما در اين مسير خواهيم بود . كاري كه از دست من بر خواهد آمد توجه دادن همه آناني است كه آشنا ميدانمشان به اتفاقي كه در همين نزديكي در حال وقوع است. من خواهم گفت و شما نيز گفته ايد و ديگران نيز بايد بگويند شايد خواب غفلت مسوولان شهر ما كمي آشفته شود .
سعادتی, نمی دونم با چه زبونی باید حرف زد تا عده ای به این نتیجه برسن که طبیعت و محیط زیست جزء اموال شخصی نیست .جامعه ای که قدر نعمت های خدا دادیشو ندونه قطعا جامعه ای بی فرهنگ و زوال یافتست.فقر فرهنگ برابر با نادانی است.چیزی که الان ما اونو شاهد هستیم. یکی از همین ترفج گاهایی که رو به نابودی هستش و من مطمئنم تا دو سه سال دیگه چیزی ازش باقی نمی مونه همین حاشیه رودخانه مارون هستش.جایی که تا چند سال پیش بکر و دست نیافتنی بود الان به سبب عدم درک و فهم عده ای فرصت طلب که خود رو عشایر می نامند (نه همه این عزیزان) و بی رویه درختان این منطقه رو قطع می کنند و مردمانی نادان که نمی دانند این اب و خاک و بوته زار ها سرمایه ملی آنهاست باعث شده نمایشی غم انگیز از نابودی طبیعت و مرگ بهار شاهد باشیم. آرزو می کردم بهار در دنیا می ماند بگذارید بهار بماند بیاید جریان خون موج بزند.بخروشد بیاید آفرینش شتاب بگیرد.هجوم آورد زندگی بیاید.سراسر این حجم تباه شده را تکام بدهد.بجنباند بیاید گل های پژمرده را دور بریزید بیاید سرمای بد یمن را با گرمایی کنار بزند گلهای حسرت سر برآورند آرزو می کنم بهار بود بهاری لطیف و ترد با احساس
امان از وقتی که ده پانزده سطر نوشته ای و کامپیوتر ریستارت شود
پیمان گرامی من با صددرصد نوشته شما موافق هستم شاید منظورم را خوب نگفتم .در دنیایی که مسیر را دیگران پیش از ما تجربه کرده اند نیازی نیست که براساس مازلو بمانیم و بعد که سلسله مراتب پایین طی شد به بالاها بپردازیم تازه همه افراد جامعه ما که از لحاظ مادی و معنوی در یکک سطح نیستند و طبق گفته شما باید در مسیر تعالی رفت من فقط اضافه کردم که از نیازهای ابتدایی نباید غافل شد که همان مسائل اولیه ، فعالیت های مدنی را تحت الشعاع قرار ندهد..همین بحث محیط زیست هم در جوامعی از بی تعادلی خارج شده است که از لحاظ فرهنگی و شهروندی رشد کرده اند و این هم همانی می شود که شما تلویحا اشاره کرده اید... اتفاقا به دوستان بارها گفته ام ngoدر زمینه رفتار یا حقوق شهروندی باید در اولویت باشد به این ترتیب بقیه مقوله ها هم زیر پوشش آن قرار می گیرد حتی محیط زیست .کاش زودتر بنای یک تشکل را بگذاریم راستی مطلب "نفس بهبهان به شماره ..." در نور خوزستان امروز چاپ شده است متشکرم از همت و بزرگواری شما دوست گرامی .
سركار خانم سعادتي و جناب آقاي پيمان از قضا اينجانب به اتفاق خانواده و ميهمانهاي خود كه 6 خانواده را تشكيل مي داديم دقيقآ روز 12 فروردين از سد مارون و حاشيه رودخانه مارون ديدن كرديم . و چون مطالبي از شما عزيزان را در سايت هايي از بهبهان ديده و خوانده بودم ناخود آگاه به ياد شما افتادم و اينكه به گونه اي به شما پيغامم را برسانم شايد حداقل گزارشي از وضعيت اسفناك آنجا تهيه كنيد . به خدا اوج بي صاحبي و ولنگاري را ديدم و بيش از آنكه تفريحي كرده باشيم غصه خورديم و غصه . ازحجم انبوه ورود آشغالهاي كهگيلويه و بوير احمد به پشت سد كه غالب آشغالها را قوطي هاي روغن مايع و مايع ظرفشويي و امثالهم تشكيل مي داد... از عدم حداقل تلاش براي زيبا سازي محيط ... از عدم وجود يك فضاي بهداشتي ... از انبوه بازديد كنندگان از روستاي تنگ تكاب و نبود يك راهنما و نشستنگاه ... از تخريب وسيع حاشيه و متن ! رودخانه و نديدن هيچ منظره طبيعي دست نخورده در اطراف رودخانه حتي براي 1 متر !!! تأكيد ميكنم حتي براي 1 متر !! ... از آلودگي آب كه فقط با شستن صورت منجر به اسهال خوني خانواده ام شد ...و دهها مشكل اساسي كه متخصصي مثل شما بهتر مي داند و مي فهمد . البته خوب كه دقت كردم وضعيت درون شهر و معابر و پارك ها و خيابانها و پياده روها را نيز به همانگونه ديدم . ظاهرآ كلاس كار مسئولين شهرمان همين است . اوج تهاجم بي فرهنگي و بي ادبي به ساحت شهرمان مشهود است و سكوت و انفعال همه گير مشكوك ! وقتي مرغ اصيل را سر مي برند بالا و پائين مي پرد اما وقتي چيز خورش كردند و اصالتش را از او گرفتند و كارخانه اي شد ديگر جان هم نمي كند . بيائيد قبل از انهدام شهرمان يك جان كندن هم از خود بروز دهيم .نگذاريم برخي از مسئولان بي مسئوليت و بي سليقه ميز خود را بچسبند و نه تنها هيچ قدمي براي شهر برندارند بلكه دانسته يا نادانسته بهبهان را به قهقرا ببرند .
با سلام به همشهری عزیز "علوی" .نظرات ارزشمند شما در سایتهای بهبهانی برای من همیشه مملو از نکته و حاوی ریزبینی خاص شما بوده است. منظره پشت سد مارون را من هم دیدم و افسوس تنها کلمه ای است که توان بیان حالت درونی من را از آن مناظر دارد. نمیدانم روز 14 فروردین محدوده تفریحی خارستان یا همان پارک تفریحی مارون را دیده اید یا نه ؟ انبوه زباله و دیگر هیچ........... وقتی تعیین و عزل و نصب شهردار در بهبهان طبق خواسته آقای "س" صورت میگیرد و ائتلاف 4 نفره آقای "س" در شورای شهر یعنی تصمیم گیری برای شهری وامانده و محروم انتظاری جز این نباید داشت. اگر از معیارهای انتخاب شهردار نوشتم تنها دلیل آن اشاره غیر مستقیم به موضوعی است که مستقیم و غیر مستقیم همه ابعاد زندگی ما و همشهریان مان را تحت تاثیر قرار میدهد. پرداختن بیشتر به این مسائل وظیفه ایست همگانی و همت خانم سعادتی در این شرایط ستودنی است. مجددا از احساس مسوولیت شما و ذکر این نکات " هر چند دردناک" ممنونم.
